ประวัติโฆษณาของไทย

หนังสือพิมพ์ฉบับแรกของประเทศไทย The Bangkok Recorder หรือจดหมายเหตุฯ โดยการเผยแพร่ของหมอบรัดเลย์ ในหนังสือพิมพ์มีการโฆษณา อู่ต่อเรือบางกอกด๊อก ลงตีพิมพ์ เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ.2408ซึ่งนับว่าเป็นการโฆษณาชิ้นแรกของประเทศไทย
โฆษณา หมายถึง รูปแบบการใช้จ่าย ในการติดต่อสื่อสาร โดยไม่ใช้บุคคลขององค์กร เจ้าของผลิตภัณฑ์ บริการหรือสินค้าทางความคิด ซึ่งจุดประสงค์หลักของการโฆษณาคือ
1. เพื่อแนะนำสินค้าหรือบริการให้เข้าถึงกลุ่มลูกค้า
2. เพื่อสนับสนุน แนะนำทางให้กับพนักงานเดินตลาด ให้สามารถทำงานได้ง่ายขึ้น เพราะกลุ่มลูกค้าจะรู้จักสินค้ามาก่อน จากการโฆษณา
3. เพื่อให้ลูกค้ายอมรับคุณภาพของสินค้า
4. เพื่อกระตุ้นให้เกิดการใช้สินค้า
5. เพื่อย้ำความทรงจำของลูกค้า ให้เกิดความต้องการทางการซื้อซ้ำอีก
6. เพื่อช่วยเพิ่มยอดขาย
7. เพื่อสร้างภาพพจน์ที่ดีขององค์การ ในความรู้สึกของลูกค้า
ประวัติของการโฆษณาในประเทศไทย เริ่มต้นมาตั้งแต่สมัยต้นรัตนโกสินทร์ โดยพ่อค้าจะใช้การร้องขายสินค้า เพื่อสื่อกับลูกค้าโดยตรง ซึ่งปัจจุบันนี้ ก็ยังมีให้เห็นกับอยู่ทั่วไป แต่หากย้อนหลังไปเมื่อ 200 ปีก่อน ประเทศตะวันตกจะเป็นเจ้าของแนวคิดของการโฆษณา โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา สำหรับประเทศไทยได้ใช้หนังสือพิมพ์ เป็นสื่อมวลชนชนิดแรก โดยนายแพทย์แดน บีช บรัดเลย์ (หมอบรัดเลย์) ได้ออกหนังสือพิมพ์ภาษาไทย ชื่อ หนังสือจดหมายเหตุฯ หรือ The Bangkok Recorder พร้อมทั้งมีการโฆษณาชิ้นแรก ลงในหนังสือพิมพ์ คือ การโฆษณาอู่ต่อเรือบางกอกด๊อก เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ.2408 และนับจากนั้นมา
รูปแบบของการโฆษณาเริ่มสมบูรณ์ขึ้น เมื่อพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยากำแพงเพชรอัครโยธิน ได้จัดตั้งแผนกโฆษณากรมรถไฟ และวางรากฐาน การทำงานด้านโฆษณา ด้วยการนำตัวอย่าง มาจากแผนการโฆษณากิจการรถไฟในประเทศอังกฤษ มาใช้ในเมืองไทย ต่อมาได้ทรงวางแผน และทรงรณรงค์โฆษณา ให้กับการคลังออมสิน จนประสบผลสำเร็จเป็นอย่างดี
เมื่อการค้าขายขยายตัวมากขึ้น การสื่อสารจึงมีความสำคัญเพิ่มขึ้นตามไปด้วย โดยเฉพาะในสมัยรัชกาลที่ 6 ซึ่งการโฆษณารุ่งเรืองมาก เนื่องจากหนังสือพิมพ์และนิตยสาร เริ่มต้นดำเนินการในรูปแบบธุรกิจมากขึ้น การโฆษณาจึงได้กลายเป็นแหล่งรายได้สำคัญที่สุดของหนังสือพิมพ์ และสื่อมวลชนประเภทอื่นๆ ในเวลาเดียวกัน การโฆษณาก็ได้กลายมาเป็นเครื่องมือ ทางการตลาดการค้าอีกด้วย ต่อมาในปี 2467 เกิดบริษัทรับจ้างทำงานโฆษณาครั้งแรก ชื่อ บริษัทสยามแอดเวอร์ไทซิ่ง จำกัด ภายใต้การก่อตั้ง ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน และมีผู้จ้างบริษัทโฆษณารายแรก คือ ห้างนายเลิศ และกรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน ยังทรงถ่ายทำภาพยนตร์สารคดี เกี่ยวกับอุตสาหกรรมของเมืองไทย เช่น โรงงานสบู่ของบริษัท สยามอินดัสตรี จำกัด ผู้ผลิตสบู่ซันไลต์ เป็นต้น จึงทำให้พระองค์ได้รับการยกย่องว่าเป็น “พระบิดาแห่งวงการโฆษณาไทย”
เมื่อมีการเปิดสถานีวิทยุกรุงเทพ ที่พญาไท ซึ่งเป็นสถานีวิทยุกระจายเสียงถาวรแห่งแรกเมื่อปี 2473 จึงเป็นอีกสื่อหนึ่ง ที่ผลักดันให้เกิดโฆษณา ที่มีขอบข่ายในวงกว้าง แต่ก็ต้องหยุดชะงักลง เนื่องจากการเกิดสงคราม ซึ่งส่งผลกระทบไปทั่วประเทศ เมื่อผ่านมาถึงปี 2489 สงครามจึงสงบลง ภาวะเศรษฐกิจเริ่มฟื้นตัว ทำให้การโฆษณา ก้าวกลับมาสู่ความสำคัญอีกครั้งหนึ่ง และยังเกิดบริษัทโฆษณาขึ้นอีก 3 บริษัท คือ บริษัทโกร๊กแอดเวอร์ไทซิ่ง จำกัด บริษัท แกร๊นท์ แอนด์ อี แอดเวอร์ไทซิ่ง จำกัด และบริษัท คาเธ่ย์แอดเวอร์ไทซิ่ง จำกัด ต่อมาในปี พ.ศ. 2495 เริ่มมีการจัดตั้งสถานีโทรทัศน์ โดยใช้ชื่อสถานีว่า สถานีไทยโทรทัศน์ ช่อง 4 บางขุนพรหม นับเป็นครั้งแรก ในประวัติศาสตร์การแพร่ภาพทางโทรทัศน์ ของประเทศไทย และมีการดำเนินงาน ในรูปของบริษัทจำกัด คือ บริษัท ไทยโทรทัศน์ จำกัด จึงทำให้สื่อหลักของการโฆษณา ได้เกิดขึ้นอย่างครบถ้วน พ.ศ.2500 การโฆษณาได้พัฒนาตัวเอง เข้าสู่รูปแบบของการเป็นอุตสาหกรรมอย่างจริงจัง บริษัทการค้าใหญ่ๆ ก็มีแผนกโฆษณาของตนเอง โดยไม่มีการควบคุมจากรัฐบาล ต่อมารัฐจึงต้องมีการออกกฏหมาย ควบคุมจำกัดการนำเข้า พร้อมทั้งส่งเสริมการผลิตในประเทศ ทำให้อุตสาหกรรมขยายตัวอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ธุรกิจโฆษณาพัฒนาตามไปด้วย ในยุคปัจจุบัน บริษัทโฆษณามีแนวโน้ม จะรวมตัวกับบริษัทโฆษณาขนาดใหญ่ จากต่างประเทศมากขึ้น ซึ่งเป็นแนวโน้มของวงการโฆษณา ที่กำลังเกิดขึ้นทั่วโลก